Prošla je trideset i jedna godina od svirepih i do danas nekažnjenih ubistava srpskih civila u bukovačkim selima Gošić i Varivode, izvršenih u nedjeljama nakon završetka hrvatske vojne akcije „Oluja”. Iako su žrtve bile isključivo stariji ljudi koji su ostali u svojim kućama vjerujući tadašnjim zvaničnim garancijama bezbjednosti, hrvatsko pravosuđe ni tri decenije kasnije nema odgovor na pitanje ko je naredio i izvršio ove zločine.
Zločin u selu Gošić kod Knina odigrao se 27. avgusta 1995. godine, kada je iz neposredne blizine, na kućnim pragovima i u dvorištima, ubijeno sedam mještana srpske nacionalnosti: Savo Borak (70), Vasilj Borak (68), Grozdana Borak (75), Marija Borak (81), Kosovka Borak (77), Milka Borak (75) i Dušan Borak (56). Mjesec dana kasnije, 28. septembra 1995. godine, gotovo dva mjeseca po završetku ratnih dejstava, u obližnjem selu Varivode ubijeno je još deset civila: Jovan Berić (75), Špiro Berić (55), Radivoj Berić (69), Marija Berić (69), Mirko Pokrajac (84), Dušan Dukić (59), Marko Berić (82), Milka Berić (67), Jovan Berić (56), kao i Uglješa Ilijašević (54), čije je tijelo pronađeno u lokalnoj gustijerni. Prosječna starost ubijenih u ova dva sela, u kojima tokom rata nije bilo nikakvih vojnih aktivnosti, iznosila je skoro 70 godina.
Kako bi prikrila tragove zločina, hrvatska policija je tijela ubijenih tajno pokopala na kninskom groblju pod oznakom „nepoznat”. Tek u proljeće 2001. godine, istražitelji Haškog tribunala ekshumirali su njihove posmrtne ostatke u grupi od 301 tijela stradalih tokom i nakon „Oluje”, a porodice su ih identifikovale tokom 2002. godine. Spomenici koje su im u rodnim selima podigli opština Kistanje i Srpsko narodno vijeće do sada su više puta bili meta vandala i skrnavljenja.
Pravosudni epilog ovih događaja pretvorio se u potpuni fijasko. Pod međunarodnim pritiskom, Županijsko državno tužilaštvo u Zadru je već 1996. godine optužilo šestoricu bivših hrvatskih vojnika (Nikola Rašić, Ivan Jakovljević, Pero Perković, Ivica Petrić, Zlatko Ladović i Nediljko Mijić) za ubistva iz koristoljublja. Iako su četvorica optuženih u istrazi priznala djelo, Županijski sud u Zadru ih je iste godine oslobodio zbog „nedostatka dokaza”. Vrhovni sud Hrvatske je tu presudu ukinuo, ali je na ponovljenom suđenju u Šibeniku, 13. februara 2002. godine, tužilac potpuno odustao od optužnice uz obećanje da se pokreće nova istraga protiv drugih potencijalnih počinilaca. Danas, 31 godinu kasnije, niko nije osuđen ni za ove, ni za mnoge druge „postolujne” zločine u susjednim krajiškim selima.
Krajnji ishod ovih nekažnjenih događaja je potpuno demografsko gašenje ovog dijela Dalmacije. Prema popisu stanovništva iz 1991. godine, u Gošiću je živjelo 107 stanovnika (106 Srba), a u Varivodama 477 (472 Srba). Tri decenije kasnije, prema popisu iz 2021. godine, u Gošiću živi svega 21 osoba, pri čemu nema nikog mlađeg od 40 godina, dok u Varivodama živi 61 stanovnik, među kojima nema nikog mlađeg od 25 godina, što jasno oslikava trajne posljedice egzodusa i zločina iz 1995. godine.
Beograd/Banjaluka, 26.08.2026.
Informativna služba DIC “Veritas”
