U noći 30/31. maja 1999. godine NATO avioni su bombardovali područje opštine Surdulica sa 4 projektila velike razorne moći. Pogođena je specijalna bolnica za plućne bolesti “Sanatorijum” u jugoistočnom dijelu Surdulice. Dva projektila su direktno pogodila paviljon u kome su bile smještene izbjeglice iz bivše Republike Srpske Krajine, a jedan je pao u paviljon staračkog doma. Znatno je oštećen i paviljon sa plućnim bolesnicima. U tim objektima poginulo je 19 osoba. među kojima 15 izbjeglica sa Kordune i iz Like i četiri starice iz okolice Surdulice, dok ih je više desetina povređeno.
U paviljonu sa izbjeglicama poginuli su: Malobabić Bosiljka (53 godine) i njeno troje djece Milena (20), Rade (19) i Milenko (16 godina) iz sela Sjeničak na Kordunu, Slijepčević Mila (90), Manojlović Dušan (72) i Manojlović Milica (77) takođe iz Sjeničaka, Napijalo Dragić iz Kupljenske (70), Janjanin Bogdanka (74) iz Maličke, Popović Slavko (60) iz Donjeg Skrada, Pavković Đorđe (45) iz Pavković Sela, Malešević Danica (61) iz Tušilovića i Vučković Milanka (65 godina) iz Kosijerskog Sela sa Korduna, Budisavljević Petar (60) iz Vrhovina i Žigić Rade (52 godine) iz sela Tuk iz Like.
Dijelovi njihovih tijela nekoliko dana su izvlačeni iz ruševina i skupljana sa okolnih stabala i vršena njihova rekonstrukcija radi identifikacije po pripadnosti određenoj osobi do prepoznatljivosti. Međutim, dejstva bombardovanja su bila toliko razorna da je kompletno uništen anatomski sastav kako čvrstih tako i mekih tkiva za nekoliko tijela zbog čega su, uprkos upornosti i želji patologa, troje izbjeglica ostali neidentifikovani: Manojlović Milica i braća Rade i Milenko Malobabić.
Njihovi životi postadoše “kolateralna šteta” u “humanitarnoj misiji” apsurdnog i ciničnog naziva “Milosrdni anđeo”.
I identifikovani i neidentifikovani posmrtni ostaci izbjeglica sahranjeni su na Masuričkom groblju u Surdulici, daleko od njihova zavičaja u Lici i na Kordunu, kojeg napustiše u avgustu 1995. godine spasavajući glave pred hrvatskom vojskom u akciji pod kodnim nazivom “Oluja” na zapadne dijelove RSK, koji su se u to vrijeme nalazili pod zaštitom mirovnih snaga UN-a.
Za oteti zavičaj i izgubljene živote izbjeglica sa Korduna i iz Like i četiri starace iz okolice Surdulice još niko nije odgovarao.
Zajednička grobnica u kojoj su sahranjene izbjeglice iz Krajine preuređuje se u Memorijalni park Nato agresije. Ovu rekonstrukciju finasira kabinet ministra bez portfelja zaduženog za oblast pomirenja, regionalne saradnje i društvene stabilnosti Usame Zukorlića.
U Beogradu i Banjaluci, 30. maj 2026.
P R E D S J E D N I K
Savo Štrbac
