Povodom nedavnog spektakularnog hapšenja srpskog fudbalera Branislava Joke (37) na stadionu u Bolmanu, kao i procesuiranja umjetnice Svetlane Spajić u Zadru, Dokumentaciono-informativni centar „Veritas“ suočio se sa velikim brojem poziva i upita zabrinutih građana iz Srbije i dijaspore koji namjeravaju da putuju u Republiku Hrvatsku.
S obzirom na očiglednu pravnu nesigurnost i nove metode postupanja hrvatskih organa, ovim saopštenjem želimo da skrenemo pažnju javnosti na dvostruki pravni mehanizam koji MUP Hrvatske koristi za ekspresno protjerivanje i kažnjavanje Srba.
Upozoravamo građane da se u Hrvatskoj trenutno primjenjuju potpuno razdvojeni sudski i administrativni postupci. Nakon što Prekršajni sud donese odluku – koja čak može biti izrazito blaga, poput novčane ili uslovne kazne zatvora – postupak za srpske državljane time nije završen.
Potpuno nezavisno od suda, hrvatska policija u policijskim stanicama po službenoj dužnosti pokreće paralelni administrativni postupak na osnovu Zakona o strancima. MUP Hrvatske koristi svoja diskreciona prava da strancu (državljaninu Srbije, BiH itd.) izrekne mjeru izgona i zabranu ulaska na prostor Evropskog ekonomskog prostora (EU + Norveška, Island, Lihtenštajn), koja najčešće traje od tri mjeseca do godinu dana. Ova mjera se automatski unosi u Šengenski informacioni sistem (SIS), čime se građanima blokira ulazak u cjelokupnu Evropsku uniju.
Povod za ove oštre akcije najčešće su objave na društvenim mrežama (Fejsbuk, Instagram, TikTok). Hrvatska granična i unutrašnja policija imaju posebne službe koje detaljno i retroaktivno prate profile građana srpske nacionalnosti. Pod prekršaj „narušavanja javnog reda i mira”, u okviru kojeg se tretira i „veličanje ratnih zločinaca”, podvode se čak i prolazni Fejsbuk „storiji” koji su na mreži vidljivi svega 24 sata, kao i video-snimci sa tradicionalnim pjesmama nastali mjesecima ili godinama unazad.
Policija koristi praksu da osobu propusti na graničnom prelazu bez upozorenja, a zatim izvede iznenadnu akciju hapšenja u unutrašnjosti zemlje (na sportskom terenu, u smještaju ili na javnom mjestu), izbjegavajući da o tome blagovremeno obavijesti diplomatsko-konzularna predstavništva Republike Srbije.
Na osnovu brojnih upita iz dijaspore, DIC „Veritas“ ukazuje na još jednu ključnu pravnu činjenicu: ova mjera policijskog izgona i SIS blokade ne može se primijeniti na osobe koje, pored srpskog ili nekog drugog, posjeduju i hrvatsko državljanstvo.
Prema članu 9. Ustava RH, nijedan hrvatski državljanin ne može biti protjeran iz zemlje niti mu se može zabraniti ulazak. Dvojni državljani pred prekršajnim sudom mogu odgovarati i platiti novčanu kaznu za spornu objavu ili pjesmu, ali policija nad njima nema nikakvu nadležnost iz Zakona o strancima.
DIC „Veritas“ još jednom apeluje na sve sunarodnike koji nemaju hrvatske dokumente, a namjeravaju da putuju u Hrvatsku, da prelazak granice ne shvataju olako, da detaljno pregledaju i uklone sve sadržaje sa svojih internet profila koji bi mogli biti zloupotrijebljeni, te da budu svjesni rizika od dvostrukog kažnjavanja kojem su izloženi.
Beograd, Banjaluka, 25. septembar 2026. godine
Informativna služba DIC „VERITAS“
